ارائه مدلی برای سنجش خطر اخلاقی مدیران بر مبنای داده های مالی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی‌دکتری، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 دانشیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

10.22051/jera.2021.35722.2844

چکیده

چکیده
هدف پژوهش حاضر ارائه مدل برای سنجش خطر اخلاقی مدیران بر مبنای داده های مالی می باشد. برای این منظور بر اساس ادبیات، تئوری‌ها و نظرسنجی از خبرگان سراسر کشور، 22 متغیر منشاء خطر اخلاقی مدیران استخراج و مجدداً در معرض اظهارنظر خبرگان قرار گرفت تا از نظر اهمیت نیز به متغیرها امتیاز‌ دهی نمایند. 9 متغیر بر اساس ترجیح خبرگان انتخاب گردید و با استفاده از فرایند تحلیل سلسه مراتبی گروهی (GAHP) به هریک از متغیرهای انتخاب شده ضرایب متناسبی تخصیص یافت و مدل اولیه حاصل گردید. در نهایت مدل بدست آمده از طریق پیامدهای شناسایی شده، مورد اعتبار‌سنجی قرار گرفت. اطلاعات مدل ‌نهایی‌که شامل متغیرهای ساختار(تمرکز) مالکیت، عدم‌ اطمینان‌محیطی، انحصار در بازار محصول، محدودیت‌ مالی، نسبت اهرمی، جریان‌های نقد آزاد، مخارج‌ سرمایه‌ای، ریسک‌ درونی شرکت و چرخه عمر شرکت می باشد، از بورس اوراق بهادار تهران جمع‌آوری گردید. نتایج آزمون اعتبارسنجی مدل نشان می دهد که خطر اخلاقی مدیران موجب افزایش ریسک سقوط قیمت سهام و کاهش کارایی سرمایه گذاری در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌شود. در نتیجه، مدل ارائه شده می تواند جهت تصمیم‌گیری ها، خصوصاً در بازار سرمایه کارآمد باشد. با فراهم شدن امکان اندازه گیری خطر اخلاقی مدیران بر مبنای داده‌های مالی می‌توان تدابیر لازم برای کاهش آن را از طریق برقراری مکانیزم‌های حاکمیت شرکتی قوی برای کنترل و نظارت، اتخاذ نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a Model for Measuring Moral Hazard of Managers Based on Financial Data in Companies Listed on the Tehran Stock Exchange

نویسندگان [English]

  • Bahman Abdigolzar 1
  • Younes Badavar nahandi 2
  • mehdi zeinali 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran,
3 Assistant Professor, Department of Accounting, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Abstract
The purpose of this study is to provide a model for measuring the moral hazard of managers based on financial data. For this purpose, based on the literature, theories, and surveys of experts across the country, 22 variables of the source of moral hazard of managers were extracted and re-exposed to the comments of experts to rate the variables in terms of importance. 9 variables were selected based on the preference of experts and using the group Analytical Hierarchy process (GAHP), appropriate coefficients were assigned to each of the selected variables and the initial model was obtained. Finally, the obtained model was validated through the identified consequences. The information of the final model, which includes the variables of ownership structure, environmental uncertainty, monopoly in the product market, financial constraints, leverage ratio, free cash flows, capital expenditures, internal risk of the company, and life cycle of the company, is collected from Tehran Stock Exchange. The relationship between the number obtained from the model and the consequences of moral hazards was investigated and it was found that there is a positive and significant relationship with information asymmetry and stock price crash risk and a negative and significant relationship with investment efficiency. As a result, the proposed model can be effective for decisions, especially in the capital market. By making it possible to measure the moral hazard of managers, the necessary measures can be taken to reduce it through the establishment of strong corporate governance mechanisms for control and supervision.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "agency theory"
  • "information asymmetry"
  • "Investment Efficiency"
  • "Moral Hazard of Managers Based on Financial Data
  • " "Stock Prices Crash Risk"